Categorieën
Verlies en rouw

Verliezen die rouw kunnen veroorzaken

Waar rouwt iemand om?

Rouwen kun je om heel veel situaties en gebeurtenissen en echt niet alleen om het verlies door dood.

Niet iedereen staat erbij stil dat je ook kunt rouwen om andere gebeurtenissen die een impact hebben op je leven. Hoe zwaar de rouw is is per persoon en situatie verschillend, maar geenszins een competitie van zwaarte! We gaan daar allemaal anders mee om. Niet iedereen is even stressgevoelig. Het gaat er om of je voldoende draagkracht hebt.

Om welke gebeurtenissen zou je kunnen rouwen?

  1. De dood van een partner, ouder(s), kind, dierbare
  2. Stilgeboorte, miskraam
  3. Verlies van een ouder of kind door bijvoorbeeld een ruzie, verdeeldheid
  4. Het verlies van een vriend(in), levend (door ruzie) of overleden
  5. Het verlies van een huisdier, levend (door scheiding, verhuizing) of overleden
  6. Scheiding, dit treft vaak niet alleen de partner maar het hele gezin en familie daarom heen
  7. Levend verlies, door ziekte, persoonlijk letsel, lastige diagnose bij je partner of kind
  8. Verlies van sociale contacten
  9. Verlies van niet bereikte doelen, dromen, jezelf zijn
  10. Verlies van werk, woning

De lijst is niet compleet maar geeft een goed voorbeeld van rouwsituaties.

Ik wil er een paar uitlichten.

Wanneer je je ouders of kind(eren) niet meer ziet door ruzie

Het gebeurt vaker dan je denkt. Dat er onenigheid is binnen een familie en je elkaar niet meer ziet. Nu met de verdeeldheid van het Corona beleid speelt dit nog meer helaas.

Ongeacht of dit terecht is of niet, het brengt heel veel verdriet met zich mee en daarmee rouw. Voor beide partijen. Want boosheid komt ook ergens vandaan. Boosheid heeft ook verdriet ten grondslag en verdient inzicht.

In sommige situaties is het gezond om voor jezelf te kiezen en afstand te nemen maar hoe ga je daarmee om? Of zou je wel willen maar durf je niet?

Wat houdt levend verlies in

Een paar voorbeelden van levend verlies:

  • iemand in het gezin krijgt Alzheimer en je krijgt steeds minder contact door geheugenverlies
  • iemand houdt na een ernstig ongeluk blijvend letsel over en moet een andere invulling geven aan zijn leven
  • je kind heeft een lastige diagnose gekregen (je kind is de diagnose niet (!), hij/zij heeft (last van) …)
  • je bent of wordt (chronisch) ziek en kunt niet alles (meer) wat anderen kunnen
  • niet jezelf kunnen/mogen zijn
Ze huilt maar ze lacht – gezongen door Coosje Smid

Verliezen van je dromen

Je wist het zeker! Dat wil ik later gaan doen. Maar je ouders hadden andere plannen. Je in hun voetsporen laten stappen. Of een beter betalende baan met meer zekerheid. Je volgt je ouders en jaren later kom je erachter dat je diep ongelukkig bent omdat je je hart niet hebt gevolgd.

Je wilde al vroeg een groot gezin. Maar keer op keer worden jullie teleurgesteld. Weer niet zwanger. Misschien ben je wel een ander traject ingegaan en hadden jullie ook daarmee geen succes. De wens om kinderen te krijgen wordt niet vervult. Wanneer je als partners daar ook nog eens verschillend mee omgaat kan het zelfs een nog groter verlies teweeg brengen.

Je hebt een prachtzaak opgebouwd maar door omstandigheden buiten jezelf om raak je ineens alles kwijt.

Lees ook Leef jij je ware leven?

Praat over je rouwgevoelens

Praten, praten, praten. Het lucht echt op. En vaak brengt het je tijdens het praten veel inzicht. Merk je dat je omgeving niet meer de aandacht op kan brengen om naar je te luisteren, kun je de hulp inroepen van een rouwbegeleider.

Taboe op hulp vragen

Er heerst in Nederland nog een beetje een taboe op om om hulp te vragen. Maar het vergt moed en betekent dat je goed voor jezelf zorgt. Net zoals je misschien wel gezond eet, sport, leeft. Verdrongen verdriet kan lijden tot ziekte. Om hulp vragen is geen schande maar getuigd van gezond verstand en betekent dat je niet opgeeft! Hulde voor jou.

© Charlie Mackesy

Wil jij graag praten over je verdriet? Neem dan contact met mij op om te kijken waar ik je bij kan begeleiden.

Categorieën
Verlies en rouw

Wanneer je het vertrouwen in je lichaam kwijt raakt

wanneer je het vertrouwen in je lichaam kwijt raakt

Levend verlies, hoe ga je daar mee om?

Kanker

Mijn moeder heeft twee keer borstkanker overleefd. De eerste keer dat er kanker werd geconstateerd woonden mijn ouders in Dubai. Ik was vanuit Nederland overgevlogen om daar de kerstdagen door te brengen met mijn ouders. Daar aangekomen kreeg ik het nieuws dat er een klein bultje was gevonden ter grootte van een rijstkorrel.

Al snel werd er een bestralingstraject ingezet. Er was pas een speciaal ziekenhuis opgezet, gespecialiseerd in kanker behandelingen, met de beste artsen van wereldwijd. Hier kwam mijn moeder terecht en werd ze behandeld. Die artsen en verpleegkundigen werden al snel fan van mijn moeder, die lekker aan het borduren was om de tijd te verdrijven en met iedereen een praatje maakte.

De tweede keer dat er borstkanker werd gevonden was de diagnose een stuk heftiger. Met spoed werd er een borst amputatie ingepland en ging mijn moeder een zwaar chemo traject in. Mijn ouders woonden inmiddels in Duitsland en zo kon ik snel naar het ziekenhuis komen. Op mijn verjaardag werd ze geopereerd. Ik was in paniek maar mijn moeder was de rust zelve en had alle vertrouwen dat het goed zou komen.

Ook deze keer hoorde je haar niet klagen en bleef ze vol goede moed.

Altijd optimistisch

Mijn moeder heeft altijd veel vertrouwen gehad. Het komt wel goed. Toch verlangde ze ook wel naar een periode van rust waarin ze niet steeds weer voor controles moest komen en ze gewoon weer als gezond mens door het leven kon gaan. Zonder na te hoeven denken over haar gezondheid.

Maar helaas mocht dat niet zo zijn. Ze kreeg last van duizelingen en was heel moe. Haar energie ging drastisch omlaag. Dus weer richting ziekenhuis en onderzoeken.

Een nieuwe hartklep

In het LUMC kwamen ze erachter dat mijn moeder een nieuwe hartklep nodig had. Als ze weer een onderzoek had gehad en je vroeg hoe het was gegaan, antwoordde ze altijd met ‘goed hoor, de dokter was tevreden’. Ze heeft het zo lang mogelijk geprobeerd uit te stellen volgens mij, maar er was geen ontkomen aan. Midden in de Corona tijd werd ze geopereerd en kreeg een nieuwe hartklep. Een complicatie zorgde ervoor dat ze, diezelfde dag, nog een keer geholpen moest worden om een micro pacemaker in te brengen. Ik denk dat dit toch wel de druppel was voor haar.

Vertrouwen weg

Voor het eerst in mijn leven zag ik mijn moeder boos, verdrietig en terneergeslagen. Haar energie was niet meteen terug en ze durfde steeds minder. Ze was het vertrouwen in haar lichaam kwijt. Iedere keer dat ze dacht dat het wel klaar was, kwam er weer iets anders. Niet zo gek dat je dat denkt. Je gezondheid verliezen veranderd je als mens. En dat brengt rouw met zich mee.

Het gaat inmiddels weer een stuk beter met mijn moeder gelukkig.

Wanneer je toekomst onzeker is, hoe kun je dan vooruit?

Ondersteuning

Heb je behoefte aan een gesprek of wil je daadwerkelijk aan de slag met je rouwproces? Vraag een vrijblijvend gesprek aan.

Categorieën
Leven Verlies en rouw

De kracht van rituelen

de kracht van rituelen

De kracht van rituelen

De kracht van rituelen is ongekend. Rituelen maken van oudsher al onderdeel uit van ons leven. De rituelen rondom trouwen, geboorte, en verlies, zijn wel de bekendste. Daarnaast zijn er rituelen rondom geloof en levensovertuiging. Toen ik mijn Reiki opleiding deed kreeg ik te maken met inwijdingsrituelen. Het draait allemaal om de kracht van gedachten, intentie. Ze geven houvast. Een moment van bezinning, herinnering, herdenking, en ook viering. Noem het een plechtigheid of ceremonie.

Rituelen rondom verlies

Een greep uit de rituelen rondom verlies:

– begrafenis ceremonie

– waken

– verhalen vertellen

– een kaarsje branden

– herinneringen creatief in beeld brengen

– herdenkingsplek inrichten of bezoeken

– praten over het verlies

Rituelen of plechtigheden hoeven niet groot te zijn. Een kaarsje voor iemand branden doet heel veel met de energie. Iemand laten weten dat je aan hem of haar denkt, doet meer dan je kunt vermoeden.

Verschillende culturen, verschillende gebruiken van rituelen

Jaren geleden overleed een goede vriend van mij. Tijdens de uitvaart dienst werd gevierd dat hij opnieuw geboren werd op een betere plek.

In sommige culturen volgt na de begrafenis 8 dagen van rouw waarin gebeden wordt of God de overledene tot zich wil nemen. Op de 8ste dag gaat het raam open om de ziel te helpen met het vertrek naar het hiernamaals.

In China kennen ze twee rouwperioden. Een van 7 keer 7 dagen en een van honderd dagen. Waar het bij ons traditie is/was om zwart te dragen als teken van rouw, dragen de Chinezen de kleur wit.

In de Islam worden de overledenen altijd begraven. Het liefst zo snel mogelijk, soms zelfs op dezelfde dag, en met het hoofd richting Mekka. Voor Moslims is eeuwige grafrust belangrijk.

En zo zijn er nog zoveel meer rituelen en gebruiken. Stuk voor stuk dragen ze bij aan het rouwproces. Ze bieden steun en troost.

Categorieën
Leven Verlies en rouw

Ongrijpbaar

Ongrijpbaar

Hoe om te gaan met het ongrijpbare gevoel na een verlies

Wanneer een dierbare sterft, sterf je een stukje mee. Vooral in de beginperiode lukt het bijna niet om vreugde te voelen. Af en toe vangen we een glimp op, dankbaar dat het er nog is, of misschien voel je je daar juist wel schuldig over. Maar hoe gaan we om met het ongrijpbare gevoel na een verlies?

Een heftig verlies meemaken kan er voor zorgen dat je niet goed bij je gevoel kunt komen. Deels uit zelfbescherming, vooral in de begin periode, maar uiteindelijk moet de levenslust wel weer voelbaar zijn. Echt voelbaar!

Sprankeltjes hoop

Maar hoe weet je nu of je die levenslust, die vreugde, echt diep van binnen voelt? Het is een intense drang naar leven. Een vreugde om de kleinste mooie dingen in het leven. Een onverwacht bijzonder gesprek met een vreemde. Een kopje koffie in de zon waar je intens van geniet en dat je een warm gevoel geeft van binnen. De schoonheid van de natuur. Dat je oprecht blij wordt wanneer je iemand ziet lachen van pure blijdschap. Om te begrijpen hoe om te gaan met het ongrijpbare gevoel na een verlies, moeten we die kleine momenten van vreugde koesteren.

Leven. Plezier kunnen maken met vrienden, genieten van kunst, muziek. Het kunnen delen.

Vind je het lastig bij dit gevoel te komen? Zijn er momenten waarin je die vreugde kunt voelen? Zelf ervaar ik het soms heel intens tijdens een film of documentaire. Dat je tranen in je ogen krijgt wanneer je iemand heel gelukkig ziet. Niet van verdriet maar omdat je die zelfde blijdschap kunt voelen.

Balans tussen denken en voelen

Echt bij je gevoel komen is soms best moeilijk. We zitten veelal in ons hoofd en verwarren dat met ons gevoel. Terwijl ons hoofd graag spelletjes met ons speelt. Het is dus belangrijk dat de balans tussen denken en voelen weer terug komt. Het ongrijpbare gevoel na een verlies kan ook worden aangepakt door deze balans te hervinden.

Er zijn manieren om die balans te herstellen met lichaamswerk. Al dan niet gecombineerd met gesprekken. We bestaan tenslotte uit lichaam, geest en ziel. Niet alleen ons hoofd ;-). Velen van ons zijn het contact met ons lichaam kwijtgeraakt. Emoties? Lastig en voor sommige ongrijpbaar. Laten we vooral die kant niet opgaan. Maar al die emoties die niet aangekeken worden zetten zich vast in ons lichaam en kunnen ons ziek maken. Hoog tijd om daar wat aan te doen.

Boek een lichaamsgerichte energetische behandeling.

Categorieën
Burn-out Verlies en rouw

Wanneer verdriet je ziek maakt

Wanneer verdriet je ziek maakt

De laatste vijf dagen voor mijn vaders overlijden, waren wij als gezin bij hem om hem te steunen, en elkaar. Dat was heel mooi maar mijn vader zien vechten voor zijn leven, ook al had hij aangegeven dat het genoeg was, was een traumatische ervaring. Ik werd er letterlijk ziek van. Wanneer verdriet je ziek maakt, gaat het vaak om diepgaande emotionele pijn.

Bang voor de dood

Mijn ouders woonden in Duitsland en daar mag niemand euthanasie plegen. Pipetjes morfine moesten de pijn iets verzachten, maar echt zoden aan de dijk zette het niet. Dat was nog het ergste. Mijn vader was bang voor de dood. Zijn angst, de vreselijke pijn en het volledig bewust zijn van zijn eigen sterfproces maakte het een traumatische ervaring.

Ziek van verdriet

Ik had het in eerste instantie niet eens door dat ik ziek werd. Ik had slapeloze nachten, zag telkens weer die beelden voor mij. Voelde intens verdriet en pijn. Maar dat ervaart iedereen die net een dierbare is verloren en die rouwt. Het zou vast wel goed komen en beter worden.

Maar dat werd het niet. Iedere keer dat ik in slaap dreigde te vallen, kwam ik met een schok overeind in bed. Een adrenaline schok schoot door mijn lichaam heen. Na een tijdje merkte ik dat ik moeite had met concentreren, was opvliegend, maakte het liefst met iedereen ruzie en werd een gevaar op de weg omdat ik zo moe was dat ik me niet kon focussen op de weg.

Trauma

Ik kwam bij de huisarts terecht. Die stuurde mij door naar de internist en na verschillende onderzoeken werd de diagnose Ziekte van Graves vastgesteld. Een te snelle schildklier dat getriggerd kan worden door een trauma geval.

Pas later, toen ik EMDR kreeg na het overlijden van mijn man, besefte ik dat ik dat eigenlijk ook voor het overlijden van mijn vader had moeten hebben. Misschien was ik dan niet ziek geworden.

Neem vage klachten serieus

Heb je dus vage, lichamelijke klachten sinds het overlijden van een dierbare, negeer het niet en zoek hulp.

Categorieën
Verlies en rouw

Wanneer je wereld instort

Wanneer je wereld instort

Wanneer je wereld instort en de grond onder je voeten verdwijnt

In 2019 werd ik voor de tweede keer weduwe. Ik was een weekend weg geweest met een vriendin en bij thuiskomst vond ik mijn man. Overleden in de woonkamer. Hij lag al twee dagen in een snikhete kamer. Hartfalen. Hij is 47 jaar geworden. Ik heb de boel bij elkaar gegild. Kon het niet geloven. Compleet in paniek. En zijn vader… Hoe kon ik die man nou vertellen dat ook zijn laatste zoon nu dood was? Als vader je beide kinderen verliezen. De grond onder mijn voeten stortte ineen. Mijn wereld was ingestort.

Roes

En dan kom je in een roes terecht. Vrienden waren snel ter plaatse en namen samen met de begrafenisondernemer de regie over. Gelukkig maar want ik was in shock. In 1999 werd ik voor de eerste keer onverwacht weduwe. Nu 20 jaar en 1 week later gebeurde het weer. De man met wie ik oud zou worden, was er ineens niet meer.

Meervoudig rouwproces

Alsof het allemaal nog niet genoeg was, kreeg ik 6 maanden later te horen dat ik mijn baan niet kon houden, pleegde een collega zelfmoord en wilde ik alleen nog maar met rust gelaten worden.

Ik wist het even niet meer…

In memoriam René de Bie 1973 – 2019
Update november 2024

Inmiddels ben ik vijf en een half jaar verder. Er is veel gebeurd in die tijd. Vlak erna gebeurde Corona. Die tijd heb ik benut om hard aan mijn rouwproces te werken. Middels gesprekken met een psychologe, Reiki en crystal healing op afstand. Voor de heftigheid van de situatie heb ik EMDR sessies gekregen. Na een intensieve periode werd het tijd om mijn werksituatie onder de loop te nemen. Veel soul searching gedaan. Wat wil ik nu echt nog met mijn verdere leven?

Al mijn verlies ervaringen hebben mij er uiteindelijk toe gebracht om in het diepe te springen en voor mezelf te gaan werken. Lees hier meer over mij.