Mag ik weer verlangen? Over daten, schuldgevoel en een nieuw kloppend hart
Zeven jaar na het verlies van mijn eerste man had ik een muur om mij heen gebouwd. Hoog, stevig, en heel bewust: ik was vastbesloten nooit meer verliefd te worden. Tot ik op vakantie was in Suriname. Daar gebeurde het — voor mijn gevoel met mijn ogen dicht en gewoon springend — dat dat muurtje langzaam begon af te brokkelen. Het was doodeng om toe te geven aan de aanraking van een man die ik nauwelijks kende. Een vakantieflirt, niet meer dan dat. Maar wel eentje die bij mij iets deed oplaaien dat ik allang begraven had gewaand: een levensvuurtje.
Het overkomt bijna iedereen die een partner verliest: op een dag, soms na maanden, soms na jaren, is er weer een sprankje verlangen. Naar een hand die de jouwe vasthoudt. Naar een blik die je begrijpt. Naar iemand die er ’s avonds is. En bijna net zo vaak overkomt daarna iets anders: schuld. Alsof dat verlangen iets afdoet aan wat er was. Alsof liefhebben op is, als je het opnieuw doet.
Ik wil je iets vertellen vanuit de Traditionele Chinese Geneeskunde dat dat gevoel misschien een beetje kan verzachten.
Waarom verlangen naar nabijheid schuldig kan voelen
Er wordt weinig over gesproken, maar het is een van de meest gedeelde ervaringen in rouw: het verlangen naar nieuwe nabijheid, en de schaamte die daarop volgt. Alsof er een soort trouw verschuldigd is aan het verdriet zelf. Maar liefde werkt niet als een vat dat leegraakt. Het is geen rekening die je moet vereffenen door voor altijd alleen te blijven.
Het Hart in de TCM — meer dan een orgaan voor liefde
In de TCM is het Hart, Xin, niet alleen de pomp die je bloed rondstuurt. Het is de zetel van de Shen: je geest, je bewustzijn, de manier waarop je je verbindt met de wereld en met andere mensen. De emotie die van oudsher bij het Hart hoort, is vreugde — Xi.
Wanneer je lang in verdriet hebt gezeten, kan het Hart zich een beetje sluiten. Niet uit onwil, maar uit bescherming. Net zoals je een deur dichttrekt tegen de kou. Dat is een heel natuurlijke, wijze reactie van je lichaam. Maar op een gegeven moment begint diezelfde Shen weer te zoeken naar licht, naar warmte, naar verbinding. Dat verlangen dat je voelt, is niet een teken dat je bent vergeten. Het is een teken dat je Hart weer leeft.
Wat er in je lichaam gebeurt als je jezelf toestemming geeft
Het is niet gek als dat verlangen gepaard gaat met onrust. Slapeloze nachten net wanneer er weer iets moois gebeurt. Een opgejaagd gevoel, hartkloppingen, een soort binnenpretje dat meteen gevolgd wordt door een steek van verdriet. In de TCM wordt dat gezien als Hart-Qi die weer in beweging komt, na een periode van stilstand. Beweging voelt soms onwennig, zeker als je lang stil hebt gestaan.
Blijdschap en verdriet naast elkaar is geen tegenstrijdigheid. Het is precies wat een levend Hart doet.
Praktisch: hoe geef je jezelf de ruimte, zonder het oude te verraden
Een paar gedachten die kunnen helpen, niet als stappenplan, maar als uitnodiging:
- Het is geen of-of. Je kunt tegelijk missen én verlangen. Beide mogen er zijn, in dezelfde adem.
- Zoek geen toestemming van buitenaf. Niet van je omgeving, niet van wie je verloor. Dat gevoel van “het mag” groeit vanbinnen, op zijn eigen tempo.
- Merk je lichaam op zonder te oordelen. Gejaagdheid of onrust is niet per se een teken dat het “niet goed” is. Het kan simpelweg leven zijn dat weer stroomt.
- Er is geen vaste tijdlijn. Niet drie maanden, niet drie jaar. Jouw Hart bepaalt het tempo, niemand anders.
Tot slot
Onze kwetsbaarheid is niet alleen een last, maar ook een bron van diepte, schoonheid en betekenis. Het tijdelijke maakt dingen waardevol. Die muur die ik ooit om mijn Hart had gebouwd, voelde als bescherming. Maar het was het afbrokkelen ervan — spannend, onwennig, met ogen dicht — dat me liet voelen hoe levend ik nog was. Misschien is dat wel het mooiste aan een Hart dat na verlies weer durft te verlangen: het laat zien hoeveel liefde er nog in je huist, klaar om weer te stromen.
Lees ook: Het hart – over een gebroken shen
